^Powrót
  
  
  

Wyszukaj

Publikacje nauczycieli

NAJCZĘSTSZE WADY WYMOWY DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM



Sygmatyzm (łac. sigmatismus) – nieprawidłowa wymowa głosek środkowojęzykowych (ś, ź, ć, dź), przedniojęzykowo-zębowych (s, z, c, dz) oraz przedniojęzykowo-dziąsłowych (sz, ż, cz, dż).

W sygmatyzmie wyróżniamy następujące sposoby realizacji dźwięków:

• Elizje- głoski nie są artykułowane,
• Substytucje- głoski są zastępowane innymi, np. dla głosek sz, ż, cz, dż typowe substytuty to s, z, c , dz lub ś, ż, ć, dź,
• Deformacje- są wynikiem zmiany miejsca artykulacji głosek, co powoduje zniekształcenie ich brzmienia. W zależności od miejsca, w którym powstaje wadliwa artykulacja wyróżniamy sygmatyzm międzyzębowy, wargowo-zębowy, boczny i przyzębowy. Rzadziej spotykany jest sygmatyzm świszczący, krtaniowy, gardłowy, nosowy. Przy wymowie międzyzębowej nieprawidłowe jest ułożenie języka. Spłaszczony język wysuwa się między żeby, a powietrze rozprasza się po całej powierzchni. Przy wymowie wargowo- zębowej dolne siekacze stykają się z górną wargą lub górne siekacze z dolną wargą. Język nie bierze udziału w artykulacji. Przy artykulacji bocznej dziecko nie emituje powietrza w linii prostej, lecz z jednej strony lub z obu stron. Z sygmatyzmem przyzębowym mamy do czynienie wówczas, gdy za szeroki język zbliża się do wewnętrznej strony siekaczy.

Przyczyny sygmatyzmu:
 nieprawidłowa budowa anatomiczna narządów mowy,
 zaburzony słuch,
 naśladownictwo,
 nieprawidłowy zgryz,
 wymiana uzębienia mlecznego na stałe
 niesprawność języka i warg

Rotacyzm (reranie) - wada wymowy polegająca na nieprawidłowej realizacji głoski r. Wyróżniamy następujące postaci rotacyzmu:
• Elizja (mogirotacyzm)- głoska r nie jest artykułowana;
• Substytucje (pararotacyzm)- głoska r jest zastępowana przez inne łatwiejsze głoski, np. l, j;
• Deformacje ( rotacyzm właściwy)- głoska r ulega zniekształceniu artykulacyjnemu.
Możemy mówić o rotacyzmie:
 języczkowym - wymowa taka polega na wibracji języczka będącego zakończeniem podniebienia miękkiego. Język pozostaje bierny. R języczkowe (francuskie) jest najczęstszą formą rotacyzmu,
 policzkowym- podczas artykulacji r pod wpływem wydychanego powietrza drga jeden policzek (czasem obydwa),
 wargowym- podczas artykulacji r wibrują wargi, czasem tylko górna warga wargowo- zębowym- podczas wymowy głoski r drga dolna warga przy górnych zębach,
 gardłowym- podczas artykulacji r tylna część języka zbliża się do tylnej części gardła,
 nosowym- brzmienie głoski opatrzone jest poszumem nosowym,
 międzyzębowe- czubek języka drga, tylko wówczas gdy jest wysunięty miedzy zęby.

Przyczyny rotacyzmu:
 niedojrzała motoryka narządów mowy,
 mało sprawny język – język zbyt długi, sztywny, niespionizowany; za krótkie wędzidełko
 rozszczep podniebienia,
 podniebienie gotyckie- bardzo mocno wysklepione,
 naśladowanie złych wzorców,
 przedwczesne nabywanie głoski r – dziecka chce realizować tę głoskę, ale nie ma aż tak sprawnego aparatu artykulacyjnego,
 zaburzenia słuchu fonematycznego- niedostateczne słuchowe różnicowanie dźwięków.

Mowa bezdźwięczna - to zaburzenia w realizacji dźwięczności, które polegają na nie wymawianiu głosek dźwięcznych, a także na zastępowaniu ich odpowiednimi głoskami bezdźwięcznym. Zaburzeniom dźwięczności (częściowym lub całkowitym) może ulegać 13 par opozycji fonologicznych: b - p, bi - pi, d - t, g - k, gi - ki, dz - c, dż - cz, dź - ć, w - f, wi - fi, z - s, ż - sz, ź - ś .

Przyczyny mowy bezdźwięcznej:
 zaburzenia słuchu fonematycznego,
 zaburzenia słuchu fizycznego,
 zaburzenia funkcjonalne ( zaburzenia koordynacji pracy więzadeł głosowych z artykulacją nasady, zakłócenia pracy mięśni przywodzących i napinających więzadła głosowe)

Inne wady wymowy:

Kappacyzm - jest wadą artykulacyjną, w której zaburzona jest wymowa głoski k i ki, zwykle głoska k zastępowana jest przez głoskę t, 
Gammacyzm - jest wadą artykulacyjną, polegająca na nieprawidłowej realizacji głosek tylnojęzykowych g, gi, 
Lambdacyzm - wada wymowy polegająca na nieprawidłowej realizacji głoski l.

mgr Sylwia Szczygieł
Copyright © 2021. KIDS ScHO0L Rights Reserved.